Kun je autisme omdenken van beperking naar kracht?

Kaartjes uit Complimentenspel Autisme.

 

Autisme is een lastige beperking. Ik vind het ook een naar woord: beperking. Toch is dat voor heel veel mensen wel zo. Hun autisme beperkt hen in hun mogelijkheden. Het belemmert hun ontwikkeling en daardoor zien mensen (ook de mensen met autisme zelf) vaak niet wat ze wél kunnen, waar zij goed in zijn, of zelfs in uitblinken.

Autisme komt in vele vormen. Bij mannen én bij vrouwen. Bij jong en bij oud. Het is iets wat je hebt en houdt. Het gaat niet over, het gaat niet weg. Wanneer autisme op jonge leeftijd wordt ontdekt, zijn er vaak nog wel allerlei ondersteunende instanties of hulpmiddelen. Alhoewel dat vaak weer afhankelijk is van welke categorie autisme je hebt.

Tegenwoordig wordt er in categorieën gesproken, niet meer in termen als klassiek autisme, asperger en overige varianten. Het is categorie 1 (licht) tot categorie 3 (zwaar). Ik wil overigens niemand tekort doen. Elke vorm van autisme heeft zijn eigen uitdagingen, worstelingen en frustraties, maar elke vorm heeft ook zijn mooie kanten. Voor iedereen met autisme zijn eigen doelen, kansen en positieve momenten te behalen.

Voor de zwaardere categorieën 2 en 3 zijn er vaak nog wel allerlei mogelijkheden om ondersteuning te krijgen. Ook op wat oudere leeftijd. Dat wil niet zeggen dat het makkelijk is om dat voor elkaar te krijgen. Vaak moet er door de betrokkenen heel veel geduld en doorzettingsvermogen worden betracht om iets te bereiken. Daar word je weleens moedeloos van.

Voor de mensen die een diagnose categorie 1 hebben, is het vaak nog moeilijker om hulp te krijgen. Je bent niet autistisch genoeg om in aanmerking te komen voor vergoedingen, tegemoetkomingen of hulp, want je hebt een baan of je studeert en je draait toch gewoon mee in het normale leven? Maar niemand die ziet dat jij, zodra je ’s middags of ’s avonds uit school of uit je werk komt, compleet door je energie heen bent, compleet overprikkeld bent en er niets meer uit je handen komt. Of dat je partner thuis voor alle zorg opdraait, omdat jij nu eenmaal je focus niet op zoveel verschillende dingen kan richten. Als je werkt, schiet het huishouden er bij in. Als je studeert, kun je geen bijbaantje hebben. Omdat het teveel energie kost. Omdat je dan aan teveel dingen moet denken. En dat lukt niet.

Toch zijn er ook positieve kanten aan het hebben van autisme. In dit stuk benoem ik juist de groep die in categorie 1 vallen.

Wanneer mensen met autisme een manier hebben gevonden om met hun overprikkeling om te gaan en weten waar hun talent ligt, dan kunnen er mooie dingen ontstaan. Het omgaan met overprikkeling kan door te sporten, wandelen in de natuur, yoga, mindfulness, lezen of creatieve dingen doen, etc. Ieder doet het op zijn of haar eigen manier.

Vind jouw kracht in de dingen waar je goed in bent. Waar ligt jouw interesse? Waar kan jij uren mee bezig zijn, zonder dat het je energie kost? Wat zijn de dingen waar jij meer van wilt weten en waarvoor je op onderzoek uit gaat? Vraag aan de mensen om je heen wat zij aan jou bewonderen, waar zij vinden dat jij goed in bent, ook al is dat erg spannend. Als je het te spannend vindt om het rechtstreeks te vragen, dan kun je ook een mailtje of een appje sturen waarin je dat vraagt.

De antwoorden kun je, eventueel met iemand die jou goed kent, bekijken en kijken welke passen bij wat je zelf al dacht. Daar ligt jouw kracht, jouw talent. Je kunt jouw talent inzetten op je eigen manier. Alleen voor jezelf, omdat je nu hebt ontdekt waar je energie van krijgt, in plaats van wat je energie kost. Maar je kunt jouw talent ook inzetten om een nieuwe studie te gaan doen, op een nieuwe baan te solliciteren die beter bij jouw talent past, of je kunt jouw talent gebruiken om ook anderen te helpen of te inspireren. En als je niet weet hoe je dat moet doen, of je ziet op tegen zo’n verandering, wat mensen met autisme nu eenmaal vaak hebben, vraag dan opnieuw iemand die jou goed kent om je te helpen.

En als je niet weet wie je kunt vragen, dan kun je ook bij Upside Down Body & Mind terecht.

Upside Down Body & Mind is al ontstaan lang voordat ik wist dat ik zelf in het spectrum viel. Jaren geleden ben ik al, onbewust, op zoek gegaan naar manieren om tot rust te komen en ik vond dat in yoga en mindfulness. En tegenwoordig ook in het wandelen met klanten in de natuur. Zelf vind ik ook een massage heel ontspannend, maar ik weet dat dat niet voor iedereen geldt.

Als het gaat om overprikkeling tegen te gaan, dan kun je bij Upside Down terecht voor Yotism yogalessen. Dit zijn lessen in kleine groepen (maximaal 5 deelnemers) of individuele lessen, wanneer je dat prettiger vindt. In de Yotism lessen ligt de nadruk op het leren herkennen van jouw overprikkeling, het leren voelen van wat er gebeurt in je lijf en het oefenen met adem- en ontspanningstechnieken om sneller tot rust te kunnen komen, zodat er nog wat energie overblijft, of je energiebalans zich sneller herstelt.

Wanneer je meer behoefte hebt aan iemand die met jou meedenkt over hoe je dingen kunt gaan veranderen, zodat het beter vol te houden is voor je, dan kun je gebruik maken van de Outsidefulness Wandelcoaching die Upside Down Body & Mind biedt.

Tijdens deze coachingssessies lopen we samen door de natuur, praten we over de dingen die je belemmeren, waar je interesse ligt, wat je graag zou willen bereiken en hoe je dat kunt gaan doen. 

Ook als je partner bent van, of anderszins betrokken bent bij, iemand met autisme, kan wandelcoaching helpen om jouw rol voor diegene helderder te krijgen, maar ook om jezelf niet te vergeten in de zorg voor je partner of familielid. Even met iemand praten die begrijpt hoe ingewikkeld en zwaar het kan zijn.

Zoals eerder gezegd, autisme gaat niet weg, gaat niet over, maar je kunt er wel beter mee om leren gaan en ontdekken waar jouw krachten en talenten liggen. Bekijk je autisme eens van de positieve kant, wat kan jij, juist vanwege je autisme?!

Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen of opmerkingen, mail dan via: info@upsidedownbodyandmind. 

Chantal Rijsbergen.